Ëlafsdalur

ËvÝst er hvort nokkur sta­ur hÚr ß landi eigi rÝkari ■ßtt Ý ■eirri byltingu atvinnuhßtta Ý sveitum landsins sem ßtti sÚr sta­ ß seinni hluta 19. aldar en

Ëlafsdalur

Skˇlah˙si­ Ý ËlafsdalËvÝst er hvort nokkur sta­ur hÚr ß landi eigi rÝkari ■ßtt Ý ■eirri byltingu atvinnuhßtta Ý sveitum landsins sem ßtti sÚr sta­ ß seinni hluta 19. aldar en Ëlafsdalur Ý Gilsfir­i. Ůar stofna­i Torfi Bjarnason b˙na­arskˇla sem rekinn var ßrin 1880 til 1907á ■ar sem bŠndaefnum var kennt flest ■a­ sem til framfara stefndi Ý b˙skarparhßttum. Samhli­a skˇlanum rak Gu­laug ZakarÝasdˇttir kona Torfa kvennaskˇla ■ar a­ sumarlagi. ┴hrif Ëlafsdalsskˇlans ß Ýslenskan landb˙na­ og menntun voru ■vÝ umtalsver­. ┴ tÝma skˇlans reis fj÷ldi bygginga Ý Ëlafsdal, ■ar ß me­al skˇlah˙si­, sem enn stendur, en ■a­ var byggt ßri­ 1896. Ůß voru me­al annars bygg­ smi­ja, mjˇlkurh˙s og tˇvinnuh˙s.

١tt skˇlahald legg­ist af ßri­ 1907 var b˙skapur ßfram Ý Ëlafsdal til 1963. Eftir ■a­ var j÷r­in Ý ey­i um tÝma en b˙i­ var ■ˇ stopult Ý Ëlafsdal fram til 1972. Nokkru seinna var h˙si­ teki­ Ý notkun um fßrra ßra skei­ sem skˇlasel Menntaskˇlans vi­ Sund en stˇ­ eftir ■a­ a­ mestu autt og yfirgefi­ til 1994.

Byggingar og ÷nnur mannvirki Ý Ëlafsdal voru Ý vanhir­u og ■eim hraka­i ßr frß ßri. Ţmsum framßm÷nnum Ýslensks landb˙na­ar ■ˇtti ■etta ˇvi­unandi og ßri­ 1994 var skipu­ nefnd undir forsŠti Sturlaugs Eyjˇlfssonar bˇnda ß Efri-Brunnß til ■ess a­ hrinda af sta­ a­ger­um til bjargar h˙sum og mannvirkjum Ý Ëlafsdal. Einkum var ■a­ skˇlah˙si­ sem var hŠtt komi­, gluggar voru brotnir og ■aki­ lak. Nefndinni tˇkst a­ afla fjßr til a­ gera vi­ h˙si­ allt a­ utan. Gert var vi­ skemmdir, bßrujßrn endurnřja­ og gluggar laga­ir.

Eftir ■a­ ■oka­ist lÝti­ Ý endurbˇtum til ßrsins 2007 ■egar ËlafsdalsfÚlagi­ var stofna­, fÚlag ßhugamanna um verndun menningarminja Ý Ëlafsdal. SÝ­an hefur veri­ unni­ a­ řmis konar framkvŠmdum til vi­halds og endurbˇta ß mannvirkjum sta­arins auk nßmskei­shalds og sřninga um mßlefni b˙na­arskˇlans Ý Ëlafsdal. Verkefni­ er stˇrt og betur mß ef duga skal.

Minjavernd ger­ ß haustd÷gum 2015 samkomulag vi­ rÝkissjˇ­ sem felst Ý a­ fÚlagi­ endurreisir byggingar og hefur umsjˇn me­ menningarlandslagi ß svŠ­inu, en rÝkissjˇ­ur afsalar Ý ■essu skyni 57,5 hektara landspildu til fÚlagsins. ËlafsdalsfÚlagi­ leita­i ß sÝ­asta ßri til Minjaverndar um a­ ganga inn Ý verkefni­. Heimild rß­herra liggur fyrir Ý fjßrl÷gum ■essa ßrs. Me­ samkomulaginu er ßfram trygg­ frjßls f÷r almennings um svŠ­i­.á
Samkomulagi­ felur m.a. Ý sÚr a­ Minjavernd tekur a­ sÚr a­ endurbyggja gamla skˇlah˙si­ og ÷nnur ■au h˙s sem uppi standa enn a­ einhverju leyti svo og a­ endurgera ■au h˙s sem ß­ur stˇ­u ■ar og tengdust rekstri og starfrŠkslu skˇla Torfa. Landsmˇtun ehf mun annast ger­ deiliskipulags og Hj÷rleifur Stefßnsson arkitekt mun annast arkitektarteikningar vi­ endurger­ h˙sanna.

ę 2011 Minjaverndá | áKistumel 11 á|á 116 ReykjavÝká |á s. 551 1148á |á minjavernd@minjavernd.is | opi­ alla virka daga frß 9:00 - 15:00á|